Сустрэча.

Старая  Кацярына   завiхалася  каля  печы  i  мiжволi  прыслухоўвалася  да  размовы,    што  вялi  мужыкi  за  сталом. I трэба  ж?  колькi  б яны   не  сустракалiся ,  а  пагаварыць аб  чым  знаходзiлася..   Пра  работу,  пра  цяперашняе  жыцце, пра  былое... Раней  часцей  бачылiся.  Ды  i  весялей  неяк  было.  Прыязджалi  з  Марыяй,  а  калi-небудь  i  з  дзецьмi.  Дзецi  у  iх  нарадзiлiся пасля  вайны, амаль  у  адзiн  год.   Iм  таксама  да  спадобы  былi  такiя  паездкi.  Бегалi  па  вёсцы,  з    вялiкiм  задавальненнем...  Але  гады  iдуць.  А  цяпер  вось  больш  года  не  бачылiся .  Гэтулькi  i  Марыi  ужо няма з iмi. Не  такая  яна  i  старая  была,  але жыцце  бярэ  свае ... Вось  i  сення Сцяпан  прыехаў адзiн, напярэдаднi   9  мая...  Адзначалi  яны  гэты  дзень  заўсёды.     Здавалася  лепшага    свята  i  не  было нiколi. Тады  у  45-м было  i  вызваленне,  i  вясна,   i  гэтулькi  надзей  на  лепшае  жыцце...  А  дзяржаўным  яно  стала  вось  толькi  цяпер.. . Як  заўсёды  гаворка  зноў перайшла     да  успамiнаў пра  вайну.

Здавалася  б  ужо  усе  перагаворана   па некалькi  разоў,  але  ж  не ...  Кожны  раз  знаходзiлася  нейкая  новая  дробязь цi акалiчнасць.

Яно  i  вядома... Абодва  ваявалi,  абодва  былi  ранены.   I , канешне,    было што  успомнiць. Што  казаць - цяжка  прыйшлося  там,  на  вайне...

...Кацярына  перавярнула  блiны   на  скаварадзе.   Ад iх  iшоў прыемны  духмяны  пах...Затым  у  задуменнi  паглядзела  у вакно....

Вядома ж  цяжка  давялося!.  Вайна - гэта  заўсёды  гора i пакуты..          I  не  толькi   у  баях....  Хiба  ж     пад  немцамi  было  лепей??   Страшна  успомнiць....

Вёска  iх была  кiламетры   два  цi  тры ад    лесу.  А  немцы  таго  лесу  баялiся як  чорта... А  за  лесам, крыху  далей  там  i  балота  пачыналася.      Спачатку яны  гаспадарамi  хадзiлi  па  вёсцы, ды  кур  хапалi,  потым   кiравалi  усiм  як  хацелi. Што  не  падабалася  цi хто ,  адразу  стралялi. Сабак  i  тых  пастралялi.  Нейкая  дывiзiя,  казалi, была  асаблiвая.  Iм  было  што  малы  ,  што  стары  усе  роўна.   Усе  хавалiся  i  малых  хавалi.  I  Кацярына  сваiх  хавала .  А  было  у яе  iх  двое......  Дзве  прыгожыя  дзяўчынкi...

Нездарма ж  потым, лежачы  у   беспрытомнасцi    бальная  цiфам  пасля  лагера,  яна  ,  як  кажуць  дактары,  енчыла:  «  немцы  iдуць!Хавайце  дзяцей...».  Толькi  не  зберагла  яна  сваiх  прыгажунь...Трапiла  у  лагер  ды  там  ,  пад  Азарычамi   у  лагеры  i  засталiся яны... Як  перажыла  гэта  -  невядома...

...Перад  адступленнем    немцы  усiх з  хат   павыганялi.  Пагналi  неймаведама  куды..  А  хто  не  iшоў -  таго  стралялi  на  месцы..    Аказалася  у  лагер.. Людзей  там  было   шмат. Спалi  дзе  хто  мог,   на зямлi.  Наўкол   чулiся толькi стогны...  А  з   Кацярынай  акрамя  дзяцей  яшчэ  былi   матка  з  свякрухай.... Не,  лепей  не  успамiнаць...

А вось сястру  Аксiнню  з сынам дык  яшчэ  раней  пагналi аж  у  Германiю..

Дзякуй  богу  праз  год  пасля  пабеды  вярнулася  жывая... .   А  Iванка доўгi  час  потым  яшчэ    не  размаўляў па - нашаму.  Усе  па - нямецку  геркатаў.... Не,  не  лёгка  i iм  тут давялося  ...

Кацярына  зноў уздыхнула. Ну  вось i  блiны  здаецца  гатовы.  Трэба  мужыкам  занесцi.

Яна  глянула  у маленькае  шкельца  ,  што  было  умацавана  у  край  печы   « Цi  не з"ехала  хустка  убок,  ды  цi  не брудны  твар?  Каля  печы  усе  можа  быць...»

Кацярына  мiжволi  усмiхнулася, успамiнаючы     як   дачка,  яшчэ  як  была  малая,  увесь  час  хацела  паглядзецца  у  зеркала,   калi  яго  умацавалi,  складаючы  печ... Толькi рост   не  дазваляу, не даставала  да  яго.

...За  сталом  мiрна  iшла  гаворка, пастуквалi  вiдэльцы  аб  талеркi..

А  мужыкi   ужо  прапусцiлi  па  аднаму   шкалiку i  размова  перайшла  на  успамiны.   У  суседняй пакоі перастала  iграць  радыё.  Гэта  не  iнакш  унук  стаў прыслухоувацца.  Вельмi ж любiў ён  пачуць  штосьцi  новае  пра  вайну... Кожны  раз  прыставаў да  дзеда..  Тое  раскажы,   ды  сее раскажы...

Кацярына  моўчкi паставiла   блiны i  прысела  да  стала....

- Памятаешь,  я  табе  рассказваў як  давялося  мне  быць  генералам? -   пытаeцца  Iван.

-  Ды  памятую,  канешне! -  адказаў Сцяпан..

..Кацярына  ужо,здаецца, ведала  усе  iх  здарэннi, выпадкi     на  вайне. Не  першы  раз    вось  так сустракалiся.  А  пазнёмiлiся  у  шпiталi.  Iван  лячыўся    пасля вызвалення  Бабруйска... Там i знайшла  яго  Кацярына.,  калi  вызвалiлi  iх  з Азарыцкага  лагера.

- Не,  ты  слухай,  -   не  супакойваўся  Iван....

..Любiў ен  пагаварыць.  Ды,  нада  сказаць , расказваў цiкава...  Меў ён  такiя  здольнасцi -  за  кожнага   чалавека iншым  голасам  гаварыць....

Але  на  гэты    раз ён  сур’ёзна   пачаў :

-  Ведаеш, я  самому  генералу  параiў....

-  Ага,   -  засмяяуся  Сцяпан,  - так  проста,  пазваў цябе  генерал  i  пытае,   як  нам  , Іване,  далей  ваяваць???

-  Так,   значыць  не  верыш!   А  ты  паслухай ...

... Кацярына  краем  вока  убачыла,   што   з  суседняга пакоя прасклiзнуў унук  i  зрабiў выгляд  быццам  тут  у  яго  пэўная  справа i   вельмi  неадкладная...  А  няхай  паслухае..    Трэба ж i яму  ведаць  як  яно  было...

...  Iван  ямчэй  уладкаваўся  за  сталом  i  пачауў..

Працяг чытайце тут: http://www.parichi.by/literature/4/58/